Yurt dışında okuyup Türkiye’ye dönenlerin ilk karşılaştığı işlem, diplomalarının Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından denkliğinin tanınması oluyor. Denklik belgesi olmadan diploma; kamu atımlarında, lisansüstü başvurularda ve pek çok özel sektör işe alımında kabul görmüyor.
Bu süreçte tercüme, dosyanın en çok geri dönen parçası. Nedenini ve nasıl doğru yapılacağını anlatalım.
Denklik Başvurusunda İstenen Temel Belgeler
Başvuru dosyasında genellikle şunlar bulunuyor:
- Diploma ya da mezuniyet belgesi — aslı
- Not dökümü (transkript) — aslı, tüm yılları kapsayacak şekilde
- Diploma Eki — Avrupa Birliği ülkelerinden alınan diplomalarda
- Kimlik veya pasaport
- Ders içerikleri — dosya bazında talep edilmesi hâlinde
Başvuru, YÖK’ün e-Denklik sistemi üzerinden e-Devlet girişiyle çevrimiçi yapılıyor; belgeler sisteme yükleniyor ve istenen asıllar YÖK’e iletiliyor.
Yeminli Kaşe Neden Yetmeyebilir?
Burada diğer işlemlerden ayrışan önemli bir nokta var.
Pek çok resmi işlemde yeminli tercümanın imzası ve kaşesi yeterli olur. Ancak diploma ve transkript gibi hukuki sonuç doğuran belgelerde YÖK, tercümede noter ya da Türk dış temsilciliği onayı isteyebiliyor — yalnızca yeminli kaşe her zaman yeterli olmayabiliyor.
Diploma Eki içinse genellikle noter onaylı tercüme yeterli görülüyor.
Yeminli tercüme ile noter onaylı tercüme arasındaki farkı net bilmiyorsanız, bu yazımızda ayrıntılı anlattık. Özetle: yeminli tercüme tercümanın sorumluluğudur, noter onayı ise o imzanın resmi olarak tasdik edilmesidir.
Doğru Sıra: Adım Adım
Dosyayı şu sırayla hazırlamanızı öneriyoruz:
- 1. Henüz o ülkedeyken apostil alın. La Haye Sözleşmesi’ne taraf ülkelerde apostil, diğerlerinde ilgili makam ve konsolosluk onayı gerekir. Apostil, belgenin düzenlendiği ülkeden alınır.
- 2. Belgeleri eksiksiz taratın. Transkriptin tüm sayfaları, arka yüzleri dahil. En sık eksik çıkan şey, transkriptin son sayfasındaki not sistemi açıklamasıdır.
- 3. Türkiye’de noter onaylı Türkçe tercüme yaptırın.
- 4. e-Denklik sistemi üzerinden başvurun.
- 5. YÖK’ün ek taleplerini takip edin. Bazı dosyalarda Seviye ve Yeterlilik Belirleme Sistemi (SYBS) kapsamında sınav ya da ek belge istenebiliyor.
Dikkat: apostil adımı çeviriden önce gelir. Tercüme önce yapılırsa apostil şerhi çevrilmemiş olur ve dosya geri döner.
Terminoloji Tutarlılığı: Dosyayı Geri Döndüren Sessiz Hata
Denklik dosyalarında en sık rastladığımız sorun eksik belge değil, tutarsız terminoloji.
Bir ders adının transkriptte bir türlü, ders içeriğinde başka türlü çevrilmesi, inceleyen uzman açısından iki farklı ders görüntüsü yaratır. Aynı şey bölüm adı, unvan ve derece isimleri için de geçerli.
Bu yüzden diploma, transkript ve ders içeriklerini ayrı ayrı değil, tek dosya olarak ve tek terminolojiyle çeviriyoruz. Parça parça farklı yerlere yaptırılan çeviriler bu yüzden risklidir.
Sık Çalıştığımız Diller
Denklik başvurularında en çok çevirdiğimiz diplomalar İngilizce, Almanca, Rusça, Arapça ve Farsça olmak üzere; toplam 72 dilde noter yeminli tercüme yapıyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Çeviriyi mezun olduğum ülkede yaptırsam olur mu?
Genellikle hayır. Türk makamları çevirinin Türkiye’deki yeminli tercüman tarafından yapılmasını ve noterde tasdik edilmesini bekler.
Ders içeriklerini de çevirtmeli miyim?
Başlangıçta zorunlu olmayabilir; YÖK dosya bazında talep ediyor. Ancak talep gelirse süreç uzar. Ders içerikleri hacimli olduğu için önceden hazırlamak isteyenlere, transkriptle aynı terminolojiyi kullanmak kaydıyla yapabileceğimizi söylüyoruz.
Diplomamın aslını vermem gerekiyor mu?
Noter tasdikli çeviri için belgenin aslı ya da onaylı örneği genellikle isteniyor. YÖK’e iletilecek asıllar ayrı bir konudur; bunu başvuru sırasında sistem size bildirir.
Ne kadar sürer?
Diploma ve transkript gibi standart belgeler çoğu dilde aynı gün teslim edilebilir. Ders içerikleri sayfa sayısına göre değişir; belgeleri gönderdiğinizde net süre veriyoruz.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Denklik mevzuatı ve istenen belgeler değişebilir; bağlayıcı ve güncel liste için YÖK’ün denklik.yok.gov.tr adresindeki resmi duyurularını esas alın.
BELGENİZİ GÖNDERİN, 10 DAKİKADA FİYAT ALIN
Fiyat Teklifi Alın | Sıkça Sorulan Sorular | Tüm Şubelerimiz
Kenbil Tercüme, 1992’den beri İstanbul’da yeminli tercüme bürosu: Şirinevler · Bağcılar Güneşli · Halkalı · İkitelli şubeleri ve noter onaylı tercüme.