Yazılı tercümede fiyat sorusunun net bir cevabı vardır: sayfa ya da karakter sayısı belli, çarpım yapılır. Ardıl tercümede ise aynı mantık işlemez — çünkü ortada sayfa yok, bir insanın belirli bir saatte belirli bir yerde bulunması var.
Bu yazı ardıl tercümenin ne olduğunu anlatmıyor; onu ardıl tercüme ve sözlü tercümanlık sayfamızda anlattık. Burada üç şeyi anlatıyoruz: fiyatın hangi kalemlerden oluştuğunu, hangi işlemde ücreti kimin ödediğini ve tercümanla çalışırken zaman kaybetmemek için ne yapmanız gerektiğini.
Önce Bir Kavram Karışıklığını Kapatalım
“Ardıl tercüman” ve “yeminli tercüman” aynı şeyin iki adı değil. İkisi farklı kategorilerde:
- Ardıl bir tekniktir: konuşmacı durur, tercüman aktarır. Ekipman gerekmez.
- Yeminli bir statüdür: tercümanın bir noterlikte yemin zaptı bulunması.
Resmî işlemler ikisini birden ister: noterde, nikâh dairesinde ve tapuda hem ardıl teknikle çalışılır hem tercümanın yeminli olması gerekir. Buna karşılık bir iş toplantısı veya fabrika ziyareti yalnızca tekniği gerektirir; yeminli olma şartı yoktur.
Bu ayrım fiyatı doğrudan etkiler: yeminli statü gerektiren işler, tercüman havuzunu daralttığı için daha dar bir takvimle planlanır.
Ardıl Tercüme Neden Sayfa Başına Fiyatlanmaz?
Çünkü satılan şey metin değil, zaman ve hazır bulunma. Bir tercüman saat 10.00’daki bir tapu randevusuna gittiğinde, o günün o dilimini başka hiçbir işe veremez — işlem yirmi dakikada bitse bile.
Bu yüzden sektörde yaygın hesaplama zaman birimleri üzerinden yürür:
- Saatlik: Kısa ve tek noktalı işlerde kullanılır; çoğu büroda bir asgari süre vardır.
- Yarım gün: Sabah ya da öğleden sonra bloğunu kaplayan işler. Resmî kurum randevuları çoğu zaman bu bloktan sayılır, çünkü sıra ve bekleme süresi öngörülemez.
- Tam gün: Fuar, eğitim, denetim, çok duruşmalı günler.
“Yirmi dakikalık nikâh için neden yarım gün ücreti?” sorusunun cevabı budur: ücretlendirilen nikâh değil, o yarım gün.
Fiyatı Değiştiren Altı Kalem
- Dil çifti. İngilizce, Almanca, Arapça, Rusça gibi çok çalışılan dillerde tercüman sayısı fazladır. Flemenkçe, Kırgızca, Gürcüce gibi dillerde İstanbul’da yeminli tercüman sayısı sınırlı olduğu için hem fiyat hem takvim değişir.
- Yeminli statü gerekip gerekmediği. Noter, nikâh, tapu ve mahkeme işlemlerinde tercüman havuzu daralır.
- Yol süresi. İstanbul’da ulaşım, işlemin kendisinden uzun sürebilir. Şehir dışı görevlendirmelerde yol ve gerekiyorsa konaklama ayrı kalemdir.
- Bekleme. Noterde ve tapuda sıra beklemek olağandır ve tercümanın o sürede başka iş yapması mümkün değildir.
- Hazırlık gereksinimi. Teknik bir denetim, tıbbi bir görüşme ya da hukuki bir müzakere öncesinde terminoloji çalışması gerekir.
- Aciliyet ve iptal. Ertesi güne tercüman bulmak, iki hafta önceden planlamakla aynı şey değildir. Son anda iptal edilen görevlendirmeler çoğu büroda ücrete tabidir, çünkü o dilim başka işe kapatılmıştır.
Yazılı tercümenin nasıl fiyatlandığı ve 2026 noter tarifesindeki resmî kalemler için ayrı yazımıza bakın — o hesap tamamen başka işler.
Ücreti Kim Öder? İşleme Göre Değişiyor
Bu, en çok yanılgı üretilen konu. Özet:
- Noterde: Ücreti işlemi yaptıran taraf öder ve tercümanı kendisi ayarlar. Tercümanın o noterliğin yemin zaptında kayıtlı olması gerektiği için büro seçimi, hangi noterde işlem yapabileceğinizi de belirler.
- Nikâh dairesinde: Ücreti çift öder. Tercüman tören boyunca hazır bulunur ve nikâh tutanağını imzalar; belediyeden belediyeye uygulama farklılığı olabildiği için randevu öncesi teyit şart.
- Tapu müdürlüğünde: Burada önemli bir fark var — tercümanı siz seçmiyorsunuz, müdürlük resmî listeden görevlendiriyor. Ayrıntı tapu yazımızda.
- Mahkemede: Ceza yargılamasında sanığın tercümanının gideri devletçe karşılanır; hukuk davalarında talep eden taraf yatırır ve tutarı mahkeme belirler. Duruşma tercümanı adliyenin kendi listesinden görevlendirilir — adliyede tercüman görevlendirme yazımıza bakın.
- Özel toplantı ve iş görüşmelerinde: Taraflar arasında serbestçe belirlenir; çoğu zaman daveti yapan taraf üstlenir.
Kısacası: resmî işlemlerin bir kısmında tercümanı seçme hakkınız yok, bir kısmında ücreti ödeyen de siz değilsiniz. Hangi kategoride olduğunuzu başta bilmek, boşuna tercüman ayarlamanızı önler.
Ofise Gitmeden: Uzaktan Ardıl Tercüme
Her sözlü tercüme işi fiziksel katılım gerektirmez. Telefonla ya da video görüşmesiyle yapılan ardıl tercüme; tedarikçi görüşmeleri, hastane randevusu öncesi bilgi alışverişi, müşteri desteği ve kısa müzakereler için çalışır.
Avantajı açık: yol ve bekleme kalemleri ortadan kalkar, dolayısıyla aynı süre için toplam maliyet düşer; ayrıca İstanbul dışından da aynı gün tercüman ayarlanabilir. Sınırı da açık: noter, nikâh, tapu ve mahkeme işlemlerinde tercümanın bizzat bulunması gerekir; bu işlemler uzaktan yapılamaz.
Sadece Resmî Kurumlar Değil: Refakat Tercümanlığı
Ardıl tercümenin görünmeyen kısmı ticari işler. En sık çalıştığımız başlıklar:
- Fuar standında yabancı ziyaretçiyle görüşme
- Tedarikçi ve müşteri fabrika ziyaretleri, denetimler
- Hastane ve klinik randevularında hasta refakati
- Göç İdaresi ve emniyet randevuları
- Eğitim ve kurulum programlarında teknik ekibe eşlik
Bu işlerde yeminli statü şart değildir; belirleyici olan tercümanın konuya hâkimiyetidir. Teknik bir denetimde terminolojiyi bilmeyen bir tercüman, dili mükemmel olsa bile işi yavaşlatır.
Tercümanla Çalışırken Zaman Kazandıran Altı Kural
Ardıl tercüme toplantı süresini yaklaşık iki katına çıkarır. Bu sürenin bir kısmı kazanılabilir:
- Malzemeyi önceden gönderin. Sözleşme taslağı, sunum, ürün kataloğu — tercüman hazırlanabilirse toplantıda duraksama olmaz.
- Terim listesi verin. Şirkete özel kısaltmalar ve ürün adları en çok vakit kaybettiren şeydir.
- İki-üç cümlede bir durun. Uzun konuşup sonra “çevirin” demek, ayrıntı kaybının bir numaralı sebebidir.
- Tercümana değil, karşınızdakine bakın. Tercüman birinci tekil şahısla konuşur — “bunu söylüyor” demez, sizin ağzınızdan aktarır.
- Oturma düzenini düşünün. Tercüman iki tarafı da duyabileceği yerde olmalı.
- Toplantı süresini iki katı planlayın. Salonu ve takvimi buna göre ayırın; aksi halde iş yarım kalır.
Fiyat Alırken Sormanız Gereken Üç Şey
- “Asgari süre ne kadar, bu süreye yol ve bekleme dahil mi?” Teklifler arasındaki farkın çoğu buradan çıkar.
- “Tercümanınız hangi noterlikte yeminli?” Noter işlemi yapacaksanız bu soru fiyattan önce gelir; kayıtlı değilse işlem yapılamaz.
- “İşlem uzarsa ne oluyor?” Resmî kurumlarda sıra beklemek olağandır; aşımın nasıl hesaplanacağını başta netleştirin.
Sık Sorulan Sorular
Ardıl tercüme fiyatı saatlik mi, günlük mü hesaplanır?
İkisi de kullanılır. Kısa ve tek noktalı işlerde saatlik, blok kaplayan işlerde yarım ya da tam gün. Resmî kurum randevularında bekleme süresi öngörülemediği için genellikle yarım gün üzerinden planlanır.
Yirmi dakikalık bir işlem için neden daha uzun süre ücretlendiriliyor?
Çünkü tercüman o saat dilimini tamamen o işe ayırıyor; yol ve bekleme dahil edildiğinde yirmi dakikalık işlem çoğu zaman yarım günü kaplıyor.
Ardıl mı simültane mi daha ekonomik?
Katılımcı sayısı az ve süre esnekse ardıl daha ekonomiktir; kabin, konsol ve kulaklık maliyeti oluşmaz. Kalabalık ve çok dilli programlarda ise simültane tek çözümdür. Karşılaştırma için simültane çeviri sayfamıza bakın.
Kendi tercümanımı götürebilir miyim?
İşleme göre değişir. Noterde tercümanı siz ayarlarsınız ama o noterliğin yemin zaptında kayıtlı olmak zorundadır. Tapuda tercümanı müdürlük görevlendirir. Mahkemede tercümanı adliyenin listesinden mahkeme atar.
Şehir dışına tercüman gönderiyor musunuz?
Evet. Bu durumda yol süresi ve gerekiyorsa konaklama ayrı kalem olarak planlanır. Kısa görüşmelerde uzaktan ardıl tercüme çoğu zaman hem daha hızlı hem daha ekonomik bir alternatiftir.
Tercüman için ne kadar önceden haber vermeliyim?
Ne kadar erken o kadar iyi. Çok çalışılan dillerde kısa sürede tercüman bulunabilir; az çalışılan dillerde ve yeminli statü gereken işlemlerde havuz dar olduğu için erken planlama gerekir.
Özetle
Ardıl tercümede fiyatı belirleyen şey metin uzunluğu değil, zaman bloğu: asgari süre, yol, bekleme, dil çifti ve yeminli statü gerekip gerekmediği. Teklif alırken tek rakam sormak yerine bu kalemlerin dahil olup olmadığını sorun — iki teklif arasındaki farkın neredeyse tamamı buradan çıkar.
Kenbil Tercüme 1992’den beri İstanbul Avrupa yakasında dört ofisle çalışıyor; dördü de kendi noterliğinin yanında ve 72 dilde noter yeminli tercüman kadromuz var. Tarih, saat, tahmini süre, dil çifti ve işlemin yapılacağı yeri iletin; uygun tercümanı ve fiyatı paylaşalım. Fiyatı belge veya program görülmeden vermiyoruz — öngörülemeyen bir süreye verilen kesin rakam gerçekçi olmaz.
TERCÜMAN TALEBİNİZİ WHATSAPP’TAN İLETİN
Bu yazıdaki fiyatlama biçimleri sektörde yaygın uygulamaları anlatır; bürodan büroya değişebilir ve bu yazıda tutar belirtilmemiştir. Mahkeme ve tapu gibi tercümanın resmî listeden görevlendirildiği işlemlerde ücret ilgili merci tarafından belirlenir.
Ardıl Tercüme | Simültane Çeviri | Tüm Şubelerimiz
Kenbil Tercüme, 1992’den beri İstanbul’da yeminli tercüme bürosu: Şirinevler · Bağcılar Güneşli · Halkalı · İkitelli şubeleri ve noter onaylı tercüme.