Burs başvurularında en sık yapılan hata, “nasıl olsa isterler” diyip tüm belgeleri noter tasdikli çevirtmek. Gereksiz masraf oluyor — çünkü dört büyük programın dört ayrı kuralı var ve bazıları çeviri hiç istemiyor.
Hangisinin ne istediğini tek tek ayıralım.
Kısa Karşılaştırma
- Chevening (İngiltere): diploma ve transkript için çeviri istemiyor. Ama referans mektubu Türkçeyse noter onaylı İngilizce çeviri zorunlu.
- Fulbright (Türkiye): çeviri zorunlu değil; İngilizce “tercihen” deniyor, e-Devlet barkodlu belgeler kabul ediliyor. Referanslar İngilizce ve elektronik.
- DAAD (Almanya): burs dosyasının yanında üniversite başvurusu da gerektiği için yeminli çeviri devreye giriyor — ve kaşede Türkçe “yeminli tercüman” ibaresi aranıyor.
- Erasmus Mundus: ortak bir liste yok; her konsorsiyum kendi kuralını koyuyor. Tipik olarak diploma ve transkriptin İngilizce çevirisi isteniyor.
Hiçbirinin kendi başvuru sürecinde apostil istenmiyor. Apostil, burs kazandıktan sonra vize ya da kayıt aşamasında gündeme gelebiliyor.
Bir de şunu not edelim: artık dördünde de referans mektupları elektronik alınıyor. “Mühürlü zarfla hocanız göndersin” dönemi bu programlarda kapandı.
Chevening — Başvuru Takvimi ve İstenen Belgeler
2027/2028 dönemi Türkiye başvuruları 4 Ağustos 2026‘da açıldı ve 6 Ekim 2026 saat 11:00 (UTC)‘de kapanıyor. Takvimin devamı: kısa liste Şubat 2027 ortası, mülakatlar Mart–Nisan 2027, sonuçlar Haziran 2027 ortasından itibaren, koşulsuz kabul mektubunun son teslim tarihi 8 Temmuz 2027 saat 17:00 (BST), dersler Eylül/Ekim 2027’de başlıyor.
Temel şartlar: Chevening’e uygun bir ülkenin vatandaşı olmak, burs bitiminde en az iki yıl ülkenize dönmeyi taahhüt etmek, lisans sonrası 2.800 saate denk gelen en az iki yıllık iş deneyimi ve üç tercihinizden birinden koşulsuz kabul almak.
Belge kuralı — dikkat: başvuru sırasında hiçbir belge yüklenmiyor. Eğitim belgeleri yalnızca mülakata çağrıldıktan sonra isteniyor. Chevening’in kendi ifadesiyle: orijinal belgeler isteniyor ve İngilizceye çevrilmeleri gerekmiyor. Transkriptler için de aynen böyle — ancak İngiliz üniversitesi kendi kabul dosyası için tasdikli çeviri isteyebiliyor.
Referans mektupları (2 adet): iki profesyonel, iki akademik ya da birer tane olabiliyor. Mektupları hocanız değil siz yüklüyorsunuz, mülakat tarihinizden en geç yedi iş günü önce. Ve kural burada net:
“Referanslar İngilizce olmalıdır. Referans başka bir dildeyse, noter onaylı İngilizce çevirisiyle tek dosya hâlinde yüklenmelidir.”
Yani Türkçe yazılmış bir referans mektubu kabul ediliyor — noter onaylı İngilizce çevirisi ekliyse. İngiltere’de sertifikalı bir çevirmen aramak gerekmiyor. En çok bu noktada aranıyoruz.
Fulbright Türkiye — Çeviri Zorunluluğu Yok
Fulbright’ın Türkiye komisyonu, belge konusunda dördü içinde en esnek olanı.
Temel şartlar: Türk vatandaşı olmak; yüksek lisans bursu için not ortalaması en az 3,00/4,00 ya da 76,66/100; doktora bursu için en az 3,50/4,00 ya da 88,33/100. ABD vatandaşları, Yeşil Kart sahipleri ve hâlen ABD’de yaşayan/çalışan/okuyanlar başvuramaz. Tıp, diş hekimliği, veterinerlik ve psikolojide klinik programlar kapsam dışı.
İstenen belgeler: çevrimiçi başvuru formu; bitirilen tüm programlar için resmi onaylı diploma ya da geçici mezuniyet belgesi; tüm programlar için transkript; 3 adet referans mektubu; dil belgesi; İngilizce CV; kimlik fotokopisi; fotoğraf.
Buradaki iki ayrıntı önemli:
- Diploma ve transkript için İngilizce “tercihen” deniyor — zorunlu değil. Ayrıca e-Devlet’ten alınan barkodlu belgeler açıkça kabul ediliyor. Yani çoğu başvurucu için çeviriye gerek kalmıyor.
- Referans mektuplarının İngilizce olması zorunlu ve referans veren kişi bunları doğrudan sisteme giriyor. Hepsi elektronik format olmalı; zarf ya da ıslak imza yok.
Dil şartı: TOEFL iBT 75, IELTS Academic 6, PTE Academic 60 ya da ODTÜ/Boğaziçi sınavlarında C seviyesi; son başvuru tarihinde geçerli olmalı.
Takvim uyarısı: son başvuru dönemi 10 Nisan 2026’da kapandı ve bir sonraki dönemin tarihleri henüz yayımlanmadı. fulbright.org.tr’yi takip edin.
DAAD — Asıl Çeviri İşi Üniversite Başvurusunda
DAAD’ın uluslararası başvuruculara açık program aileleri: doktora araştırma bursu, tam doktora programları, yüksek lisans bursu (STEM alanları için ayrı bir program dahil), Hilde Domin Programı ve bölge programları.
Burs tutarı: öğrenciler için aylık 992 avro, doktora öğrencileri için 1.300 avro; ayrıca seyahat desteği ve sağlık sigortası katkısı.
Belge listesi ve son başvuru tarihi program bazında değişiyor ve yalnızca DAAD’ın burs veri tabanındaki ilgili program sayfasında yayımlanıyor. Buradan genel bir liste vermiyoruz — hedeflediğiniz programın çağrı metnini okuyun. Başka sitelerde gördüğünüz “DAAD belge listesi” başlıklarına güvenmeyin.
Çeviri tarafında asıl iş şu: DAAD bursu genellikle bir Alman üniversitesine kabul ya da başvuruyla birlikte yürüdüğü için, uni-assist kuralları devreye giriyor. Ve orada Türkiye’ye özel, çok net bir şart var:
Çeviri Türkiye’de yeminli tercüman tarafından yapılmalı ve kaşede “yeminli tercüman” ibaresi Türkçe olarak yazmalıdır. Yalnızca İngilizce ya da Almanca yazan kaşe reddediliyor. Sıradan çeviri bürolarının onaysız çevirileri de kabul edilmiyor.
Bunu ve Almanya başvurusunun geri kalanını ayrı bir rehberde ayrıntılı anlattık.
Erasmus Mundus — Kuralı Konsorsiyum Koyuyor
Erasmus Mundus Joint Masters (EMJM), birden fazla ülkedeki üniversitelerin ortak yürüttüğü yüksek lisans programları. Lisans diploması olanlar ya da lisansın son yılında olup program başlamadan mezun olacaklar başvurabiliyor.
Başvuru dönemi genellikle Ekim–Ocak arası; kesin tarihleri her konsorsiyum kendi belirliyor. Güncel program listesi EACEA’nın Erasmus Mundus kataloğunda — şu an 218 program yer alıyor.
Burs: seyahat, vize, yerleşme ve geçim masraflarına katkı olarak ayda en fazla 1.400 avro, programın tüm süresi boyunca. Dikkat çekici bir kural daha var: verilen bursların en fazla %10’u aynı uyruktan adaylara gidebiliyor.
Belge konusunda merkezî bir liste yok — öğrenci seçimi ve kabulü tamamen konsorsiyumun sorumluluğunda. Tipik bir konsorsiyum şunları istiyor: pasaport kopyası, en fazla iki sayfalık CV, niyet mektubu, diplomalar ve İngilizce çevirileri, transkript ve İngilizce çevirisi, bir tavsiye mektubu, ikametgâh belgesi (İngilizce ya da resmi İngilizce çevirisiyle) ve İngilizce yeterlilik belgesi.
Noter tasdiki ya da apostil şartı bu örneklerde geçmiyor; ama konsorsiyumdan konsorsiyuma değişebileceği için başvurduğunuz programın sayfasını okumadan çeviri sipariş etmeyin.
Pratik Sıra: Gereksiz Masraf Yapmamak İçin
- 1. Başvuracağınız programın kendi sayfasından belge listesini indirin. Kulaktan dolma listelere göre çeviri yaptırmayın.
- 2. Önce kendi üniversitenizden İngilizce diploma ve transkript isteyin. Çoğu üniversite veriyor ve bu çeviri ihtiyacını tamamen ortadan kaldırabiliyor.
- 3. e-Devlet’ten barkodlu belge alın. Fulbright gibi bazı programlar bunu doğrudan kabul ediyor.
- 4. Referans mektubunu hocanızdan mümkünse İngilizce isteyin. Türkçe yazdıysa ve Chevening’e başvuruyorsanız noter onaylı İngilizce çeviri gerekecek.
- 5. Apostili burs aşamasında değil, kabul ve vize aşamasında düşünün. Erken yaptırmak çoğu zaman gereksiz.
Sık Sorulan Sorular
Tüm belgelerimi önden noter tasdikli çevirtsem daha mı güvenli olur?
Hayır, genellikle gereksiz masraf olur. Dört programın dördü de farklı şey istiyor; Chevening ve Fulbright çoğu belge için çeviri bile istemiyor. Önce liste, sonra çeviri.
Referans mektubumu hocam Türkçe yazdı, ne yapmalıyım?
Chevening’de noter onaylı İngilizce çevirisiyle birlikte tek dosya olarak yüklemeniz gerekiyor. Fulbright’ta mektubun baştan İngilizce olması şart. Bu çeviriyi aynı gün yapıp noter onayını da biz takip ediyoruz.
Diplomama apostil alayım mı?
Burs başvurusu için bu dört programda istenmiyor. Kabul aldıktan sonra üniversite kaydı ya da vize dosyası için gerekebilir. Erken yaptırmak yerine kabul yazınızı bekleyin.
e-Devlet çıktısı yeterli mi?
Programdan programa değişiyor. Fulbright barkodlu belgeleri açıkça kabul ediyor. Almanya tarafında uni-assist doğrulama kodlu belgeleri kabul ediyor ama çevirisini yeminli tercümandan istiyor.
Ne kadar sürer?
Diploma, transkript ve referans mektubu gibi belgeler çoğu zaman aynı gün teslim edilir; noter onayı gerekiyorsa bunu da biz takip ediyoruz. Belgelerinizi gönderin, net süreyi baştan söyleyelim.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve Eylül 2026’daki resmi kaynaklara dayanır. Burs takvimleri, tutarlar ve belge listeleri değişir; bağlayıcı bilgi için chevening.org, fulbright.org.tr, daad.de ve başvurduğunuz Erasmus Mundus konsorsiyumunun kendi sayfasını esas alın.
BELGENİZİ WHATSAPP’TAN GÖNDERİN, 10 DAKİKADA FİYAT ALIN
İngilizce Yeminli Tercüme | Almanca Yeminli Tercüme | Tüm Şubelerimiz
Kenbil Tercüme, 1992’den beri İstanbul’da yeminli tercüme bürosu: Şirinevler · Bağcılar Güneşli · Halkalı · İkitelli şubeleri ve noter onaylı tercüme.