
İkitelli ve çevresindeki organize sanayi bölgelerinde çalışan ihracatçı firmalardan sıkça şu talebi alıyoruz: “ATR belgesini çevirir misiniz?”
Cevabımız genellikle şaşırtıyor: ATR’nin çevrilmesine gerek yok. Ama aynı dosyada çevrilmesi gereken başka belgeler var ve onlar atlandığında sevkiyat gümrükte bekliyor. Bu yazıda ayrımı netçe koyalım.
Çevrilmesi Gerekmeyen Belgeler
Dolaşım ve menşe belgelerinin büyük bölümü uluslararası standart formlar hâlinde basılıyor. Yani belgenin üzerindeki başlıklar zaten birden fazla dilde bulunuyor ve karşı ülke gümrüğü bu formatı tanıyor.
- A.TR Dolaşım Belgesi: Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ürünlerinde kullanılır.
- EUR.1 / EUR-MED Dolaşım Sertifikası: Serbest Ticaret Anlaşması olan ülkelerle ve tarım ürünleri ile AKÇT ürünlerinde tercihli tarife için kullanılır.
- Menşe Şahadetnamesi (Certificate of Origin): Ticaret odasınca düzenlenir, genellikle Türkçe-İngilizce basılıdır.
- Form A: Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi kapsamında kullanılır.
Bu belgeleri yeminli tercümeye vermek, hem gereksiz maliyet hem de gereksiz gecikme. İstisna: alıcı ya da varış ülkesi özellikle talep ederse bilgi amaçlı çeviri eklenebilir — ama bu belgenin resmî geçerliliğiyle ilgili değildir.
Asıl Çeviri İsteyen Belgeler
İhracat dosyalarında gümrükte ya da alıcı tarafında çeviri istenen belgeler genellikle şunlar:
Firma ve yetki belgeleri
- Ticaret Sicil Gazetesi
- Faaliyet belgesi ve oda kayıt belgesi
- İmza sirküleri
- Vergi levhası
- Vekâletname (ihracat işlemleri için)
Bu belgeler özellikle yeni bir pazara açılırken, distribütörlük sözleşmesi imzalanırken ya da ihaleye girerken isteniyor ve çoğunlukla noter onaylı — bazı ülkelerde ayrıca apostilli ya da konsolosluk tasdikli — çeviri talep ediliyor.
Ürün ve uygunluk belgeleri
- Analiz raporları ve test sertifikaları
- Serbest Satış Sertifikası (Free Sale Certificate)
- Sağlık sertifikası ve veteriner sertifikası
- ISO, CE ve kalite belgeleri
- Güvenlik bilgi formları (SDS)
- Teknik şartnameler, kullanım kılavuzları ve etiket metinleri
Ticari ve hukuki metinler
- Satış sözleşmeleri, distribütörlük ve acentelik sözleşmeleri
- Akreditif metinleri ve banka yazışmaları
- İhale şartnameleri ve teklif dosyaları
- Gizlilik sözleşmeleri
Orta Doğu ve Körfez İçin Ek Katman
Bazı ülkeler — özellikle Körfez ülkeleri ve bazı Kuzey Afrika pazarları — belgede yalnızca çeviri değil, ek onay zinciri istiyor. Tipik sıra şöyle işliyor:
- Belge düzenlenir ve ticaret odasınca onaylanır
- Yeminli tercüme yapılır ve noterce onaylanır
- Apostil ya da — Lahey Sözleşmesi’ne taraf olmayan ülkeler için — ilgili ülkenin Türkiye’deki konsolosluğunca tasdik edilir
Sırayı karıştırmak burada da pahalıya mal oluyor. Apostil ve tasdik zinciriyle ilgili ayrıntılar: apostil nedir, nereden alınır.
İhracat Çevirilerinde Üç Teknik Kural
1. Terminoloji dosya boyunca aynı kalmalı
Bir ürün adı sözleşmede “kaplama sacı”, faturada “coated sheet”, analiz raporunda başka bir karşılıkla çevrildiğinde gümrük bunları aynı kalem saymayabiliyor. Terim listesi çıkarıp bütün dosyaya uygulamak en önemli tek adım.
2. GTIP ve HS kodları çevrilmez, kontrol edilir
Kod numaraları aynen aktarılır; ancak kodun karşısındaki tanımın çevirisi kodla tutarlı olmalı. Bu, dosyadaki en sık tutarsızlık kaynağı.
3. Firma unvanı tek bir yazımla kullanılır
Unvanın İngilizce karşılığı bir belgede “Ltd. Şti.”, diğerinde “Co. Ltd.” olmamalı. Ticaret sicil kaydındaki resmî unvan esas alınır.
Neden Önemli: Bekleyen Konteyner
Eksik ya da tutarsız çeviri, ihracatçı için sadece bir evrak sorunu değil. Gümrükte bekleyen yük ardiye ücreti üretiyor, akreditif süresi işliyor ve alıcıyla ilişki yıpranıyor. Çeviri, ihracat maliyetinin en küçük kalemlerinden biri ama hatası en pahalı olanlardan.
İkitelli OSB, İkitelli Sanayi ve çevresindeki firmalara İkitelli şubemizden hizmet veriyoruz; toplu evrak için dosyayı WhatsApp’tan gönderip fiyatı ve teslim saatini önceden alabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
ATR belgesini çevirmem gerekir mi?
Kural olarak hayır. A.TR uluslararası standart formdur ve AB gümrükleri tarafından olduğu gibi tanınır.
Faturayı çevirmeli miyim?
İhracat faturaları genellikle baştan İngilizce ya da alıcının dilinde düzenleniyor; bu durumda ayrıca çeviri gerekmez. Yalnızca Türkçe düzenlenmişse çeviri gerekebilir.
Noter onayı hangi belgelerde zorunlu?
Genellikle firma yetki belgeleri, vekâletnameler ve sözleşmelerde isteniyor. Alıcı ülkenin talebi belirleyici; önden sormakta fayda var.
Toplu evrak için indirim uyguluyor musunuz?
Düzenli ihracat yapan firmalarla çerçeve fiyat üzerinden çalışıyoruz. Belge tipi ve aylık hacme göre teklif veriyoruz.
Acil sevkiyat için aynı gün teslim mümkün mü?
Standart belgelerde evet. Noter onayı gerekiyorsa noter mesai saatleri belirleyici oluyor; sabah saatlerinde başlamak işi kolaylaştırıyor.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Gümrük ve dış ticaret mevzuatı ile alıcı ülke talepleri değişebilir; sevkiyat öncesinde gümrük müşavirinizden ve alıcınızdan güncel belge listesini teyit edin.
BELGENİZİ GÖNDERİN, 10 DAKİKADA FİYAT ALIN
Fiyat Teklifi Alın | 72 Dilde Tercüme | Tüm Şubelerimiz
Kenbil Tercüme, 1992’den beri İstanbul’da yeminli tercüme bürosu: Şirinevler · Bağcılar Güneşli · Halkalı · İkitelli şubeleri ve noter onaylı tercüme.



